Menselijkheid is misschien wel onze sterkste voorbereiding

Gisteravond zat ik in de Lichtfabriek in Haarlem bij de spetterende voorstelling Come From Away. Een musical over een gebeurtenis die bijna 25 jaar geleden plaatsvond, maar die actueler voelt dan ooit. Na de aanslagen van 11 september 2001 werden 38 vliegtuigen omgeleid naar het Canadese Newfoundland. Plotseling stonden daar duizenden gestrande reizigers. Angstig, onzeker en ver van huis. Een kleine gemeenschap ving hen op met open armen.

Wat me raakte, was niet alleen het verhaal zelf. Het was vooral de vanzelfsprekendheid waarmee mensen voor elkaar zorgden. Niemand vroeg wie waarvoor verantwoordelijk was. Niemand wachtte op een opdracht. Mensen zagen wat nodig was en kwamen in beweging. Improvisatie! Zoals de theatergroep zelf ook heeft moeten improviseren toen er kort geleden brand uitbrak in het Theater in Beverwijk waar hun voorstellingen gegeven zouden worden. In 1 week tijd hebben ze een kale hal in de Lichtfabriek omgebouwd tot een theater. Weerbaarheid en veerkracht in uitvoering! En dat was te merken op het podium. Ze speelden het stuk niet alleen. Ze doorleefden het ook! Maar nu weer even terug naar mijn thema……..

Als we het over weerbaarheid hebben, denken we vaak aan noodpakketten, crisisplannen, stroomuitval of digitale dreigingen. En terecht. Voorbereiding is belangrijk. Maar gisteravond werd ik er opnieuw aan herinnerd dat weerbaarheid ook iets anders is. Misschien zelfs iets fundamentelers.

Weerbaarheid zit namelijk ook in de bereidheid om naar elkaar om te kijken. In samenwerken wanneer de omstandigheden daarom vragen. In het vermogen om kalm te blijven als de situatie onzeker is. En in het vertrouwen dat je samen verder komt dan alleen. Maar ook dat er in dergelijke situaties altijd zaken zullen opduiken die je net niet had kunnen voorspellen. En dat vraagt flexibiliteit en vaak medemenselijkheid.

Juist daarom vond ik het zo bijzonder om deze voorstelling samen met collega’s gemeenten en andere netwerkpartners te beleven. Mensen die zich vanuit verschillende organisaties en rollen dagelijks inzetten voor de veiligheid en veerkracht van onze samenleving. Dat maakte de avond meer dan alleen een theaterbezoek. Het werd ook een gesprek over wat ons verbindt.

De uitdagingen waar we als samenleving voor staan worden niet kleiner. Extreem weer, langdurige uitval van voorzieningen, maatschappelijke onrust of andere crises vragen om voorbereiding. Maar uiteindelijk zijn het mensen die het verschil maken. Mensen die verantwoordelijkheid nemen. Mensen die samenwerken. Mensen die elkaar helpen.

Come From Away laat zien dat veerkracht niet begint bij systemen, maar bij menselijkheid.

En misschien is dat wel de belangrijkste les van de avond.